– नवेगाव बांधचे ठाणेदार अजित पाटील यांचे नागरिकांना सतर्कतेचे आवाहन
पंकज परशुरामकर, प्रतिनिधी नवेगाव बांध :- डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत असताना सायबर गुन्ह्यांचे प्रकारही दिवसेंदिवस वाढत आहेत. खोटी लॉटरी लागल्याचे फोन, मोठ्या बक्षिसाचे आमिष, सोशल मीडियावरील बनावट प्रोफाईल, संशयास्पद लिंक तसेच घरबसल्या भरघोस कमाईच्या ‘वर्क फ्रॉम होम’च्या ऑफर्सच्या माध्यमातून नागरिकांची आर्थिक फसवणूक केली जात आहे. या पार्श्वभूमीवर नवेगाव बांधचे ठाणेदार अजित पाटील यांच्या मार्गदर्शनाखाली नागरिकांनी ऑनलाइन व्यवहार करताना विशेष सावधगिरी बाळगावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
सायबर गुन्हेगारांकडून अज्ञात क्रमांकावरून फोन किंवा संदेश करून लॉटरी लागल्याचे अथवा मोठे बक्षीस मिळाल्याचे सांगितले जाते. त्यानंतर बक्षिसाची रक्कम मिळविण्यासाठी कर, प्रक्रिया शुल्क किंवा अन्य कारणे सांगून आगाऊ पैसे भरण्यास सांगितले जाते. नागरिकांनी अशा आमिषांना बळी पडू नये. बँक खाते क्रमांक, एटीएम किंवा डेबिट-क्रेडिट कार्डची माहिती, पासवर्ड, ओटीपी अथवा इतर वैयक्तिक माहिती अनोळखी व्यक्तींना देऊ नये. लॉटरी किंवा बक्षिसाच्या नावाखाली आधी पैसे मागितले जात असल्यास नागरिकांनी सतर्क राहावे.
सोशल मीडिया वापरताना देखील विशेष खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. ओळखीच्या व्यक्तीच्या नावाने तयार केलेली बनावट प्रोफाईल, संशयास्पद फ्रेंड रिक्वेस्ट, बनावट संदेश किंवा अचानक पैशांची मागणी करणारे मेसेज यांच्या माध्यमातून फसवणूक होऊ शकते. त्यामुळे सोशल मीडिया खात्यांची गोपनीयता सेटिंग मजबूत ठेवावी, सुरक्षित पासवर्ड वापरावा आणि टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन सुरू करावे. अपरिचित व्यक्तींच्या संशयास्पद विनंत्या स्वीकारू नयेत. तसेच वैयक्तिक माहिती, फोटो, कागदपत्रे किंवा आर्थिक माहिती अनोळखी व्यक्तींशी शेअर करू नये.
‘वर्क फ्रॉम होम’च्या नावाखालीही नागरिकांची फसवणूक केली जात आहे. कमी वेळेत मोठी कमाई, घरबसल्या आकर्षक पगार किंवा डेटा एंट्रीच्या कामाचे आमिष दाखवून नोंदणी शुल्क, सुरक्षा ठेव, प्रशिक्षण शुल्क अथवा अन्य कारणाने पैसे मागितले जातात. त्यामुळे ऑनलाइन नोकरी किंवा काम स्वीकारण्यापूर्वी संबंधित कंपनीची अधिकृत माहिती तपासणे आवश्यक आहे. कमी कामात भरघोस पगार, तातडीने पैसे भरण्याची अट किंवा अपरिचित व्यक्तीकडून होणारा संपर्क ही फसवणुकीची संभाव्य धोक्याची चिन्हे आहेत.
सायबर फसवणूक झाल्यास घाबरून न जाता तात्काळ कारवाई करणे आवश्यक आहे. आर्थिक फसवणूक झाल्यानंतर विलंब न करता सायबर क्राईम हेल्पलाईन क्रमांक १९३० वर संपर्क साधावा. तसेच www.cybercrime.gov.in� या अधिकृत संकेतस्थळावर तक्रार नोंदविता येते. फसवणूक झाल्यानंतर तातडीने तक्रार केल्यास संबंधित यंत्रणेला आवश्यक कारवाई करण्यास मदत होऊ शकते.
डिजिटल व्यवहार करताना नागरिकांनी अनोळखी कॉल, लिंक, संदेश, लॉटरी, बक्षीस किंवा ऑनलाइन नोकरीच्या आमिषाला भुलू नये. कोणतीही आर्थिक अथवा वैयक्तिक माहिती देण्यापूर्वी तिची खातरजमा करावी. सावधगिरी हाच सायबर गुन्ह्यांपासून बचावाचा प्रभावी मार्ग असून नागरिकांनी स्वतःसह आपल्या कुटुंबाची आर्थिक व वैयक्तिक माहिती सुरक्षित ठेवावी, असे आवाहन नवेगाव बांधचे ठाणेदार अजित पाटील यांनी केले आहे.
