अनेकांना डोकं दुखण्याची समस्या भेडसावत असते. याची कारणं वेगवेगळी असतात, काहींना वारंवार तीव्र वेदना होतात तर काहींना प्रकाश किंवा आवाजाचा त्रास होतो.
डोकं दुखण्याबरोबरच मळमळणं, अशक्तपणा जाणवणं अशी लक्षणंही जाणवत असतील तर ही समस्या मायग्रेन म्हणजे अर्धशिशीमुळे असू शकते. ही केवळ एक साधी डोकेदुखी नसून, शरीराच्या मज्जासंस्थेशी संबंधित एक गुंतागुंतीची समस्या आहे.
मायग्रेनमुळे होणाऱ्या वेदनांवर अनेकदा आपल्या दैनंदिन सवयींचा प्रभाव असतो. आहाराच्या चुकीच्या सवयी, अपुरी झोप, तणाव, शरीरातील पाण्याचं प्रमाण कमी होणं म्हणजेच डिहायड्रेशन आणि जीवनशैलीतल्या काही बाबी यांमुळे ही लक्षणं अधिक तीव्र होऊ शकतात. म्हणूनच, मायग्रेनचा त्रास असलेल्या व्यक्तींना त्यांच्या दैनंदिन दिनचर्येत काही विशेष खबरदारी घेण्याचा सल्ला तज्ज्ञांनी दिला आहे. पाहूया मायग्रेन ट्रिगर्सविषयीची माहिती.
काही चुकांमुळे, मायग्रेनदरम्यान होणारा त्रास अधिक वाढू शकतो. निर्जलीकरण म्हणजे डिहायड्रेशनमुळे मायग्रेनची वेदना अधिक तीव्र होऊ शकते. मायग्रेनचा त्रास होत असताना शरीरातील पाण्याची कमतरता वेदना वाढवण्यामागचं एक कारण ठरू शकतं. शरीराला पुरेसं पाणी मिळत नाही, तेव्हा शरीरातल्या कार्यप्रणालीवर परिणाम होऊ शकतो; ज्यामुळे थकवा, चक्कर येणं किंवा डोक्यात जडपणा जाणवणं यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात.
पाण्यामुळे शरीराचं तापमान नियंत्रित ठेवण्यास मदत होते आणि पेशी योग्यरित्या कार्य करण्यास सक्षम होतात. म्हणूनच, दिवसभरात थोड्या-थोड्या प्रमाणात पाणी पीत राहणं महत्त्वाचं आहे. साध्या पाण्याव्यतिरिक्त, नारळ पाणी, सूप किंवा भरपूर पाणी असलेली फळं यांसारख्या पर्यायांचा वापर करूनही शरीरातील द्रवांची पातळी भरून काढण्यास मदत होते.
झोपेकडे दुर्लक्ष – मायग्रेन आणि झोप यांच्यात घनिष्ट संबंध आहे. अपुरी झोप, दररोज अनियमित वेळी झोपणं यामुळे शरीराचं नैसर्गिक चक्र विस्कळीत होऊ शकतं, ज्यामुळे काहींना मायग्रेनचा धोका वाढू शकतो. पुरेशी झोप घेतल्यानं शरीर आणि मनालाही विश्रांती मिळते.
यासाठी, दररोज एकाच वेळी झोपण्याची आणि एकाच वेळी उठण्याची दिनचर्या पाळण्याचा प्रयत्न करा. सर्वसाधारणपणे, प्रौढांसाठी सात ते नऊ तासांची झोप फायदेशीर मानली जाते.
चहा, कॉफी, मद्य यांचं अतिसेवन – अनेक जण डोकेदुखी जाणवली तर चहा किंवा कॉफी पितात; पण, कॅफिनच्या अतिसेवनानं काही व्यक्तींमधे मायग्रेनची समस्या अधिक गंभीर करू शकते. त्याचप्रमाणे, अनेकांसाठी मद्यपान हे देखील मायग्रेन सुरू होण्याचं एक कारण ठरू शकतं. हे पदार्थ मोठ्या प्रमाणात सेवन केल्यामुळे शरीरात पाण्याची कमतरता निर्माण होऊ शकते, झोपेत व्यत्यय येऊ शकतो आणि मज्जासंस्थेवरही परिणाम होऊ शकतो. याचा परिणाम प्रत्येक व्यक्तीनुसार वेगवेगळा असू शकतो.
मायग्रेन कशामुळे वाढू शकतं
स्क्रीनसमोर जास्त वेळ घालवणं – डिजिटल युगात मोबाईल फोन, संगणक आणि टेलिव्हिजनचा वापर वाढला आहे. दीर्घकाळ स्क्रीनकडे एकटक पाहिल्यामुळे डोळ्यांवर ताण येऊ शकतो आणि काही व्यक्तींच्या बाबतीत यामुळे वारंवार डोकेदुखीचा त्रास होऊ शकतो. मायग्रेनचा त्रास होत असताना, प्रखर प्रकाश आणि स्क्रीनवरून येणारा लख्ख प्रकाश अनेकांसाठी अत्यंत त्रासदायक ठरू शकतो. अशावेळी, स्क्रीनचा ब्राइटनेस कमी ठेवणं, डोळ्यांना अधूनमधून विश्रांती देणं आणि काही काळ शांत वातावरणात घालवणं फायदेशीर ठरू शकतं.
जेवणाच्या अनियमित वेळा आणि चुकीच्या आहारविषयक सवयी – ज्यांना मायग्रेनचा त्रास आहे, त्यांच्यासाठी जेवणाची वेळ नियमित ठेवणं अत्यंत महत्त्वाचं असतं. बराच वेळ उपाशी राहिल्यानं किंवा जेवणाच्या वेळेत अचानक बदल केल्यानं काहींना मायग्रेनचा त्रास सुरू होऊ शकतो.
