नागपूर २० : नागपूरच्या वाढत्या शहरी दबाव आणि अव्यवस्थित विस्ताराला संतुलित करण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने “नवीन नागपूर” विकसित करण्याच्या महत्त्वाकांक्षी योजनेला मंजुरी दिली आहे. ही संकल्पना नवी मुंबईच्या मॉडेलवर आधारित आहे, जिथे मुंबईचा भार कमी करण्यासाठी एक उपग्रह शहर बांधण्यात आले होते. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या पायाभूत सुविधा विकास समितीच्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला.
नवीन नागपूरची संकल्पना काय आहे?
या योजनेअंतर्गत, नागपूर महानगर क्षेत्रात एक आधुनिक उपग्रह टाउनशिप विकसित केली जाईल. त्यात तिसरा (परिघीय) रिंग रोड, ट्रक टर्मिनल, लॉजिस्टिक्स हब, औद्योगिक पार्क आणि आयटी हब सारख्या सुविधांचा समावेश असेल. भविष्यातील गरजांनुसार नागपूरला स्मार्ट, नियोजित आणि हरित शहर म्हणून विकसित करणे हे उद्दिष्ट आहे.
कोणत्या क्षेत्रांचा समावेश केला जाईल?
नवीन नागपूर प्रकल्पात नागपूर ग्रामीण, कामठी, हिंगणा, पारसेनी, मौदा, सावनेर, उमरेड आणि कळमेश्वर यासारख्या तहसीलांचा समावेश करण्यात आला आहे. अलीकडेच तयार केलेल्या प्रारूप विकास आराखड्याअंतर्गत (मसुदा डीपी) हुडकेश्वर आणि नरशाळा सारखे नवीन क्षेत्र देखील समाविष्ट करण्यात आले आहेत. तथापि, भरतवाडा, पुनापूर, पारडी आणि भांडेवाडी सारखे काही भाग या योजनेतून बाहेर ठेवण्यात आले आहेत.
१४८ किमी लांबीचा तिसरा रिंग रोड
या योजनेचा सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे १४८ किमी लांबीचा तिसरा रिंग रोड, ज्यासाठी ३६ गावांची सुमारे ८८० हेक्टर जमीन संपादित केली जाईल. हा रिंग रोड बुटीबोरी एमआयडीसी, हिंगणा औद्योगिक क्षेत्र, मिहान, कळमेश्वर, गोंडखैरी, कामठी, पारसेनी, मौदा, उमरेड, हुडकेश्वर आणि नरशाळा पट्ट्यातून जाईल. तो राष्ट्रीय महामार्ग-४४, राष्ट्रीय महामार्ग-५३ आणि राष्ट्रीय महामार्ग-४७ सारख्या राष्ट्रीय महामार्गांना देखील जोडेल, ज्यामुळे नागपूर एक प्रमुख औद्योगिक आणि लॉजिस्टिक्स हब म्हणून उदयास येईल.
आधुनिक ट्रक टर्मिनल
शहराच्या बाहेर एक अत्याधुनिक ट्रक टर्मिनल बांधले जाईल. त्यात मोठ्या प्रमाणात पार्किंग क्षेत्र, लोडिंग-अनलोडिंग झोन, वेअरहाऊस, कोल्ड-स्टोरेज, दुरुस्ती-सेवा स्टेशन आणि चालकांसाठी विश्रांती क्षेत्र यासारख्या सुविधा असतील. यामुळे शहरातील वाहतूक कोंडी आणि प्रदूषणाची समस्या कमी होईल.
भविष्याची दिशा
तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की “नवीन नागपूर” हे केवळ विस्तार नाही तर सुनियोजित आणि स्मार्ट शहरी विकासाचे एक मॉडेल आहे. या योजनेमुळे जुन्या नागपूरवरील वाढता भार कमी होईलच, शिवाय रोजगार, उद्योग आणि आर्थिक क्रियाकलापांचे एक नवीन केंद्र देखील विकसित होईल.