– १ ते ३१ जुलैदरम्यान अर्ज प्रक्रिया;
– पात्र ज्येष्ठ साहित्यिक व कलाकारांना दरमहा ५ हजार रुपयांचे मानधन
मुंबई :- महाराष्ट्र शासनाच्या सांस्कृतिक कार्य विभागांतर्गत सांस्कृतिक कार्य संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई यांच्या वतीने राबविण्यात येणाऱ्या ‘राजर्षी शाहू महाराज ज्येष्ठ साहित्यिक-कलाकार सन्मान योजना’ अंतर्गत कला व साहित्य क्षेत्रात दीर्घकाळ उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या राज्यातील पात्र ज्येष्ठ साहित्यिक व कलाकारांना दरमहा ५,००० रुपयांचे मानधन देण्यात येणार आहे. या योजनेसाठी पात्र लाभार्थ्यांनी 1 ते 31 जुलै 2026 या कालावधीत ‘आपले सरकार’ पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज करावेत, असे आवाहन सांस्कृतिक कार्य संचालनालयाने केले आहे.
राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज यांनी दिलेल्या सामाजिक न्याय, समता आणि सर्वसमावेशक विकासाच्या विचारांना अनुसरून आयुष्यभर कला व साहित्य क्षेत्रात योगदान देणाऱ्या ज्येष्ठ कलावंतांना आर्थिक आधार आणि सन्मान मिळावा, या उद्देशाने ही योजना राबविण्यात येत आहे. कला व साहित्य क्षेत्रातील त्यांच्या मोलाच्या योगदानाचा गौरव करून त्यांना सन्मानपूर्वक जीवन जगण्यासाठी सहाय्य करणे, हा या योजनेचा प्रमुख उद्देश आहे.
योजनेसाठी अर्जदाराचे वय 50 वर्षांपेक्षा अधिक असणे आवश्यक आहे. दिव्यांग कलाकारांसाठी वयोमर्यादेत 10 वर्षांची शिथिलता देण्यात आली असून त्यांच्यासाठी किमान वय 40 वर्षे निश्चित करण्यात आले आहे. अर्जदाराचे कला अथवा साहित्य क्षेत्रातील किमान 15 वर्षांचे योगदान असणे आवश्यक असून वयाने ज्येष्ठ असलेल्या विधवा, परित्यक्ता आणि दिव्यांग कलाकारांना प्राधान्य दिले जाणार आहे.
अर्जदाराचे वार्षिक उत्पन्न 60 हजार रुपयांपेक्षा अधिक नसावे. तसेच ज्यांची उपजीविका प्रामुख्याने कला क्षेत्रावर अवलंबून असून अन्य कोणतेही उत्पन्नाचे साधन उपलब्ध नाही, अशाच पात्र साहित्यिक व कलाकारांना या योजनेचा लाभ मिळणार आहे. केंद्र किंवा राज्य शासनाच्या नियमित मासिक पेन्शन अथवा कोणत्याही महामंडळाच्या निवृत्तीवेतनाचा लाभ घेणारे अर्जदार या योजनेसाठी अपात्र राहतील. अर्जदार हा महाराष्ट्राचा रहिवासी असणे बंधनकारक आहे.
ऑनलाइन अर्ज करताना वयाचा दाखला, आधार कार्ड, उत्पन्नाचा दाखला, रहिवासी दाखला, प्रतिज्ञापत्र, पती-पत्नीचे संयुक्त छायाचित्र (लागू असल्यास), बँक पासबुक, अपंगत्व प्रमाणपत्र (लागू असल्यास), राज्य अथवा केंद्र शासनाचे संबंधित प्रमाणपत्र (लागू असल्यास), नामांकित संस्था किंवा व्यक्तींचे शिफारसपत्र (लागू असल्यास) तसेच आवश्यक अन्य कागदपत्रे अपलोड करणे आवश्यक आहे.
ही योजना सांस्कृतिक कार्य, माहिती तंत्रज्ञान, इलेक्ट्रॉनिक्स व कृत्रिम बुद्धिमत्ता मंत्री ॲड. आशिष शेलार तसेच सांस्कृतिक कार्य विभागाचे सचिव डॉ. किरण कुलकर्णी यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रभावीपणे राबविण्यात येत आहे. राज्यातील ज्येष्ठ साहित्यिक आणि कलाकारांच्या कलासाधनेचा सन्मान करून त्यांना सामाजिक व आर्थिक बळ मिळावे, यासाठी सांस्कृतिक कार्य विभाग विविध कल्याणकारी उपक्रम सातत्याने राबवत आहे.
पात्र ज्येष्ठ साहित्यिक व कलाकारांनी अर्जाची अंतिम मुदत लक्षात घेऊन 31 जुलै 2026 पूर्वी ‘आपले सरकार’ पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज सादर करून या योजनेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन सांस्कृतिक कार्य संचालनालयाचे संचालक श्रीराम पांडे यांनी केले आहे.
