– दुर्गंधी कमी करण्यासाठी कोणते उपचार करायचे ?
मुख दुर्गंधी ही अनेकांना जाणवणारी समस्या आहे. तोंडाची दुर्गंधी अनेकदा मुखाच्या आरोग्याशी संबंधित असते. यामागे असलेली अनेक कारणं समजून घेऊया.
दातांची नीट स्वच्छता न होणं, जिभेवर साचलेला मळ, हिरड्यांच्या समस्या किंवा तोंडात होणारी जिवाणूंची वाढ यांमुळे ही समस्या अधिक गंभीर होऊ शकते. मात्र, तोंडाची दुर्गंधी नेहमीच केवळ तोंडाच्या आरोग्याशी संबंधित समस्यांमुळे उद्भवते असं नाही.
आरोग्याशी संबंधित काही अंतर्गत समस्यांमुळेही तोंडाला दुर्गंधी येऊ शकते. पोटाच्या आणि पचनसंस्थेच्या समस्या, तोंड सतत कोरडं पडणं, सायनस किंवा घशाचे विकार आणि काही विशिष्ट औषधांचा वापर यांमुळेही तोंडाची दुर्गंधी निर्माण होऊ शकते.
नियमितपणे आणि नीट दात घासून तसंच माऊथवॉशचा वापर करूनही तोंडाची दुर्गंधी कायम राहत असेल, तर त्यामागचं मूळ कारण समजून घेणं महत्त्वाचं आहे. तोंडाच्या दुर्गंधीची सर्वात सामान्य कारणं म्हणजे जिभेवर बॅक्टेरिया जमा होणं, दातांच्या मधे अन्नाचे कण अडकणं आणि हिरड्यांचे किंवा दातांचे आजार.
जिभेच्या पृष्ठभागावर बॅक्टेरियांमुळे दुर्गंधी येऊ शकते. याव्यतिरिक्त, पुरेसं पाणी न प्यायल्यानं तोंड कोरडं पडू शकतं, ज्यामुळे तोंडाची दुर्गंधी अधिक वाढू शकते. तोंडाच्या आरोग्याची योग्य काळजी घेऊन या समस्या कमी करता येऊ शकतात.
तोंडाच्या आरोग्याकडे लक्ष देणं म्हणजे केवळ तोंडाची दुर्गंधी दूर करणं नव्हे; त्याकडे दुर्लक्ष केला तर हृदयविकाराचा झटका येण्याचा धोकाही वाढू शकतो. पोटाच्या समस्यांमुळेही कधीकधी तोंडाची दुर्गंधी येऊ शकते. काहींना सतत होणारी छातीत जळजळ यामुळेही तोंडाची दुर्गंधी निर्माण होते. ॲसिड रिफ्लक्सच्या बाबतीत, ढेकर येताना पोटातील अन्न किंवा आम्ल वरच्या दिशेनं येतं. तसंच, एच. पायलोरी या जिवाणूंमुळेही पोटाचा संसर्ग होऊ शकतो.
यामुळे पोटदुखी, पोट फुगणं, ढेकर येणं, गॅस आणि काही वेळा तोंडाची दुर्गंधी यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. तथापि, तोंडाची दुर्गंधी हे नेहमीच एच. पायलोरी संसर्गाचं थेट लक्षण असेलच असं नाही. तोंडाच्या दुर्गंधीसोबतच सतत पोटदुखी किंवा पचनाशी संबंधित इतर समस्या जाणवत असतील, तर त्याचं मूळ कारण जाणून घेण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्या.
मूत्रपिंड आणि पित्ताशयाप्रमाणेच घशातही खडे तयार होऊ शकतात. यांना टॉन्सिल स्टोन्स असं म्हणतात. घशातील खाचांमधे अडकलेले अन्नकण आणि बॅक्टेरिया यांच्यामुळे हे खडे तयार होतात; त्यातून सल्फरची दुर्गंधीयुक्त संयुगं बाहेर पडतात, ज्यामुळे तोंडाला तीव्र दुर्गंधी येऊ शकते.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, दात घासून, जीभ स्वच्छ करून आणि पुरेसं पाणी पिऊनही तोंडाची दुर्गंधी येत असेल, तर त्याचं कारण शोधण्यासाठी दंतवैद्याचा सल्ला घ्यावा. तोंडाच्या किंवा दातांच्या कोणत्याही स्पष्ट समस्या आढळत नसतील आणि वारंवार आम्लपित्त, छातीत जळजळ, आंबट ढेकर किंवा पचनाच्या इतर तक्रारी जाणवत असतील तर पचनसंस्थेच्या तज्ज्ञाचा सल्ला घेणं महत्त्वाचं आहे.
