-‘अपूर्व विज्ञान मेळावा’ सुरू
नागपूर :- नागपूर महानगरपालिका आणि असोसिएशन फॉर रिसर्च अँड ट्रेनिंग इन बेसिक सायन्स एज्युकेशन (ARTBSE) यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित ‘अपूर्व विज्ञान मेळावा’ चे उद्घाटन मनपाच्या शिक्षणाधिकारी साधना सयाम यांच्या हस्ते करण्यात आले. ‘आओ करें दोस्ती विज्ञान से’ (चला, विज्ञानाशी मैत्री करूया) या घोषवाक्याला साकार करणारा हा मेळा २३ नोव्हेंबरपर्यंत सुरू राहणार आहे.
या उद्घाटनप्रसंगी ARTBSE चे अध्यक्ष राजाराम शुक्ला आणि सचिव सुरेश अग्रवाल यांची प्रमुख उपस्थिती होती. या विज्ञान मेळ्यात महानगरपालिकेच्या शाळांमधील २०० विद्यार्थ्यांनी विज्ञानावर आधारित १०० आकर्षक प्रयोग सादर केले आहेत. मेळ्याच्या पहिल्याच दिवशी मोठ्या संख्येने शालेय विद्यार्थ्यांनी हजेरी लावली. मेळ्यात प्रदर्शित केलेले सर्व प्रयोग विज्ञानाचे कठीण नियम सोप्या पद्धतीने समजावून सांगितल्या जातात.
यात चमत्कृतीपूर्ण प्रयोग: काचेची बरणी फुग्याला गिळून टाकते, तसेच दुसऱ्या एका बरणीत हवा न भरताच फुगा कसा फुगतो, याचे प्रयोग दाखवण्यात आले आहेत.
मूलभूत नियम: न्यूटनच्या तिसऱ्या नियमावर आधारित प्रयोग, टोकदार खिळ्याच्या खुर्चीवर बसून ही खिळे न टोचण्याचा प्रयोग येथे प्रदर्शित केला गेला आहे.
शरीर रचना आणि खगोलशास्त्र: शरीराची अंतर्गत रचना केवळ पुस्तकातून न समजावता, प्राण्यांच्या अवयवांच्या माध्यमातून समजावून सांगण्यात आली आहे.
खगोलशास्त्राचे रहस्य: विशेषत: ध्रुव तारा (Polaris) नेहमी स्थिर का दिसतो? यासारख्या खगोलशास्त्रातील प्रश्नांचे सोप्या प्रयोगांद्वारे समाधानकारक स्पष्टीकरण देण्यात आले आहे.
भूगोल आणि निसर्ग: पृथ्वी गोल असूनही आपल्याला चपटी का दिसते, जैवविविधता (Biodiversity) आणि निसर्गात रंगांची निर्मिती कशी होते, याबद्दलचे प्रयोगही येथे प्रदर्शित केले आहेत.
या विज्ञान मेळ्यात दरवर्षीप्रमाणे यंदाही देशभरातून रिसोर्सपर्सन अर्थात तज्ज्ञ व्यक्ती विद्यार्थी आणि शिक्षकांना मार्गदर्शन करण्यासाठी आले आहेत. यात कोलकाता येथील कृष्णेन्दु चक्रवर्ती (फन फिजिक्स एक्सपेरिमेंट) पटना येथील जावेद आलम (हायड्रो पोनिक्स) प्रयागराज येथील ओ.पी. गुप्ता (भौतिकी शास्त्र) भिंड (म.प्र.) येथील राजनारायण राजोरिया (गणित मनोरंजक पद्धतीने समजावून सांगणे) मनपा शाळांचे शिक्षक नीता गडेकर, दीप्ती बिस्ट, नीलिमा अढाऊ, पुष्पलता गावंडे, मनीषा गड्डमवार, वंदना चव्हाण, जागृती मेश्राम, सुनीता गुजर, बबीता नायक, उमेश पवार, कृष्णा उजवणे, शिवानी जैन, तेजस्विनी तारेकर, मनीषा भगत, हिना नाज शेख, नुसरत खालिद हे विद्यार्थी-विद्यार्थिनींचे मार्गदर्शन करत आहेत.
‘अपूर्व विज्ञान मेळा’ २३ नोव्हेंबरपर्यंत राष्ट्रभाषा भवन परिसर (उत्तर अंबाझिरी मार्ग, आंध्र असोसिएशन भवनजवळ) येथे दररोज सकाळी ११ ते सायंकाळी ४ वाजेपर्यंत विद्यार्थी, शिक्षक आणि विज्ञानप्रेमींसाठी खुला असेल. प्रवेश पूर्णपणे विनामूल्य आहे. अधिक माहितीसाठी राष्ट्रभाषा भवन (फोन: ०७१२ – २५२३१६२) येथे संपर्क साधता येईल.
