– तहसीलदार गणेश जगदाळे व तालुका कृषी अधिकारी प्रणित गंगावणे यांच्या मार्गदर्शनाखाली कार्यवाही; नुकसानीची अचूक नोंद घेण्यावर भर
संदीप कांबळे, कामठी :- अपुऱ्या पावसामुळे निर्माण झालेल्या दुष्काळसदृश परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांच्या खरीप पिकांच्या नुकसानीची वस्तुनिष्ठ नोंद घेण्यासाठी कामठी तालुक्यात पंचनाम्यांची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. शासनाच्या निर्देशानुसार महसूल व कृषी विभागाच्या यंत्रणेमार्फत बाधित शेतशिवारांची पाहणी करून नुकसानीचे स्वरूप निश्चित करण्याची कार्यवाही केली जात आहे. तहसीलदार गणेश जगदाळे आणि तालुका कृषी अधिकारी प्रणित गंगावणे यांच्या मार्गदर्शनाखाली ही प्रक्रिया राबविण्यात येत आहे.
पावसाच्या अनियमिततेमुळे खरीप हंगामातील पिकांच्या वाढीवर आणि संभाव्य उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता लक्षात घेता, पंचनाम्यांची प्रक्रिया अचूक, पारदर्शक आणि वस्तुनिष्ठ पद्धतीने पूर्ण होणे आवश्यक आहे. बाधित क्षेत्र, पिकांची स्थिती आणि नुकसानीचे स्वरूप यांची प्रत्यक्ष पाहणी करून नोंदी घेण्यावर संबंधित यंत्रणेने भर देणे अपेक्षित आहे.
पंचनाम्याच्या वेळी शेतकऱ्यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना प्रत्यक्ष शेतात नुकसानीची पाहणी करण्यासाठी सहकार्य करावे. आपल्या शेतातील पिकांची सद्यस्थिती, बाधित क्षेत्र आणि नुकसानीची माहिती अचूकपणे द्यावी. आवश्यक शेतीविषयक कागदपत्रे उपलब्ध असल्यास ती सोबत ठेवावीत, जेणेकरून पंचनाम्याच्या नोंदी करताना अडचणी निर्माण होणार नाहीत.
पीक नुकसानीचे पंचनामे हे बाधित शेतकऱ्यांच्या नुकसानीची अधिकृत नोंद करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे प्रशासकीय पाऊल आहे. त्यामुळे प्रत्यक्ष परिस्थिती आणि नोंदविलेली माहिती यामध्ये सुसंगती राहणे, पात्र बाधित क्षेत्राची नोंद अचूक होणे आणि कार्यवाही निर्धारित कालमर्यादेत पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
पंचनाम्यांच्या अहवालानंतर शासनाच्या प्रचलित निकषांनुसार मदतीबाबत पुढील निर्णय घेतला जाऊ शकतो. त्यामुळे पंचनाम्यांची प्रक्रिया केवळ औपचारिकता न ठरता प्रत्यक्ष शेतातील परिस्थितीचे प्रतिबिंब दाखवणारी असावी, अशी अपेक्षा शेतकरी वर्गातून व्यक्त होत आहे.
दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करणाऱ्या शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याच्या दृष्टीने महसूल व कृषी विभागाची ही कार्यवाही महत्त्वाची ठरणार असून, पंचनामे वेळेत आणि पारदर्शक पद्धतीने पूर्ण करण्याकडे आता शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
